xazir

ماڵپه‌ڕی گۆڤاری خازر
Subscribe

Archive for یونی, 2008

من ئازادم. . كه‌واته‌ من هه‌م !

یونی 09, 2008 By: Masoud Category: هزر No Comments →

به‌هـزاد حـه‌وێزى

یه‌كێك له‌كێشه‌ هه‌ره‌ دیارو هه‌ستیارو باڵاده‌سته‌كانى مرۆیى، كێشه‌ى ئازادیه‌، گه‌ر بۆ ئازادى بگه‌رِێین، ده‌بآ له‌و كانگاو سه‌رچاوانه‌ بنۆرِین كه‌ (كێشه‌)كه‌ى لێ هه‌ڵهێنجراوه‌، ئینجا په‌یوه‌ندى به‌چه‌مكه‌كانى دیكه‌ وه‌كو: ماف، دیموكراسى، سیسته‌مى فه‌رمانرِه‌وایى، كۆمه‌ڵایه‌تى , . . . تد .

مێژووى مرۆڤایه‌تى له‌رِووى هاوچه‌رخێتیه‌وه‌ شه‌رعیه‌تى داوه‌ به‌و چه‌مكه‌و له‌سیسته‌مى یاسایى داو له‌بوارى پراكتیكدا رێرِه‌وتى خۆى گرتووه‌، چونكه‌ وه‌كو زه‌روره‌تێك سه‌رى هه‌ڵداوه‌ كه‌ له‌به‌سیستماتیژه‌كردنى ژیانى كۆمه‌ڵایه‌تىء دابه‌شكارى ئه‌ركء كاره‌ وه‌زیفه‌كاندا زێتر په‌لوپۆى لێ بۆوه‌، به‌مه‌ روویه‌كى زێده‌ فره‌وانترى گرت كه‌له‌ ساده‌یىء بۆچوونى جارانى ترازا، به‌ڵام داخوا به‌و داتاشینه‌ له‌ناوكء ناوه‌رِۆكى سرِاوه‌ته‌وه‌؟ یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه‌ به‌زێتر (ده‌وڵه‌مه‌ند) كردنى ره‌نگه‌ زیاتر سوود گه‌یه‌نه‌رتر بێ .

(more…)

شۆڕشی رۆشنبیریی هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی به‌رز ده‌كات

یونی 09, 2008 By: Masoud Category: میژوویی No Comments →

گۆران

هه‌ستى نیشتمانپه‌روه‌رى فاكته‌رێكه‌، هه‌رمرۆڤێك هانده‌دات وڵاته‌كه‌ى خۆش بوێتء له‌و پێناوه‌دا هه‌موو قوربانییه‌ك بداتء ئه‌و كارانه‌ى زیان به‌نیشتمان بگه‌یه‌نێت خۆیان لێى دوور بكاتء ئه‌گه‌ر هه‌ستى نیشتمانپه‌روه‌رى نه‌بوو به‌پێچه‌وانه‌ش دروسته‌ ئه‌وانه‌ى ئه‌م جۆره‌ بیركردنه‌وه‌یان لا هه‌بآ تایبه‌تمه‌ندییان هه‌یه‌ جیانه‌ له‌و كه‌سانه‌ى له‌م هه‌سته‌بآ به‌رین، چونكه‌ هه‌ستى نیشتمانپه‌روه‌رىء ئینتیما بۆ كوردستان كه‌سایه‌تى به‌مرۆڤ ده‌دات خۆىء گه‌له‌كه‌ى له‌هیچ كه‌سء گه‌لێك به‌كه‌مترو زیاتر نه‌زانێت، كه‌ ئه‌مه‌ هه‌ستێكى مرۆیانه‌یه‌.

هه‌ر گه‌لێكى ره‌سه‌ن كۆمه‌ڵێك دابو نه‌ریت و كه‌لتوورو مێژوویێكى درێژى هه‌یه‌، قاره‌مانى لێ هه‌ڵكه‌وتوه‌ كه‌بوونه‌ته‌ هۆى یه‌كگرتنى نه‌ته‌وه‌یه‌ك، ئه‌مانه‌ ده‌بنه‌ رۆشنبیرى نه‌ته‌وه‌یىء چه‌كێك كه‌ مرۆڤ له‌پێناویانه‌وه‌ به‌رگرى له‌بوونء مانه‌وه‌و گه‌شه‌كردنى گه‌لء وڵاته‌كه‌ى ده‌كات كه‌ گه‌لى كورد له‌م بواره‌ زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده‌، ئیتر هه‌ستى نیشتمانپه‌روه‌رى ته‌نیا چه‌ك له‌شانكردن نیه‌ ،  له‌گه‌ل هه‌ڵگرتنى چه‌كیش ، كۆكردنه‌وه‌ى به‌ها نه‌ته‌وه‌ییه‌كان كه‌كۆمه‌ڵه‌ى نه‌ته‌وه‌ه‌یك له‌سه‌رى كۆكه‌ گه‌وره‌ترین هه‌ستى نیشتمانپه‌روه‌رییه ‌.

(more…)

به‌راوردێك له‌نێوان هونه‌رمه‌ندانى گه‌وره‌دا

یونی 09, 2008 By: Masoud Category: هونه‌ری No Comments →

نووسینى: ڤیگتۆر هۆگو

و. له‌فارسییه‌وه‌:- دیاكۆ گۆران

له‌هه‌رێمى هونه‌رمه‌نداندا هونه‌رى به‌رزو گه‌وره‌ یه‌كسانن، هه‌ركارێكى گه‌وره‌ له‌گه‌لڕ كارێكى گه‌وره‌ى دیكه‌ به‌رامبه‌ره‌، هه‌روه‌كو كاتى پله‌ى گه‌رمى ئاوبگاته‌ سه‌د به‌رزترنابێ، له‌نێوان مرۆڤه‌كاندا مرۆڤایه‌تى به‌به‌رزاییه‌ك ده‌گات كه‌زیاتر ده‌لیڤه‌ى بۆ نامێنآ.

ئه‌شیل، هۆمیر، ئه‌یوب، سن پل، ژوونال، دانتی، میكل ئانژ، رابله‌، سراڤانتس، شكسپیر، رامبراند، بتهوڤن و. . . . هتد نیشانیان دا كه‌به‌گه‌رمى پله‌ى سه‌دى هوشیارى گه‌یشتوونه‌.

هزرى مرۆڤایه‌تى لوتكه‌یه‌كى هه‌یه‌، داخوازیى ئاسۆ له‌و لوتكه‌یه‌دایه‌ روانگه‌ى خواله‌و لوتكه‌یه‌ دێته‌ خوارآ ومرۆڤـ بۆ گه‌یشتن به‌و لوتكه‌یه‌ له‌تێكۆشاندایه‌.

له‌هه‌ر سه‌ده‌یه‌كدا، سێ یاچوار مرۆڤى گه‌وره‌ به‌و لوتكه‌یه‌ ده‌گه‌ن خه‌ڵكانى دیكه‌ له‌خواره‌وه‌ سه‌یریان ده‌كه‌نء به‌دوایاندا ده‌رِۆن، ئه‌و گه‌وره‌ پیاوانه‌له‌شاخه‌ به‌رزه‌كاندا سه‌ر ده‌كه‌ون ءله‌نێو هه‌وردا له‌پێش چاو وون ده‌بن، دواى ماوه‌یه‌ك له‌پێش چاوقیت ده‌بنه‌وه‌ هه‌مووان له‌كه‌مینى ئه‌وانه‌دا خۆیان مه‌لاس داوه‌و سه‌یرى كاره‌كانیان ده‌كه‌ن، ئه‌وانه‌ له‌شوێنى خه‌ته‌ردا ده‌رباز ده‌بن، ئه‌گه‌ر له‌دانانى هه‌نگاوێك هه‌له‌بكه‌ن وپێیان بخلیسكآ و بكه‌ون بینه‌ران خۆشحالڕ ده‌بن ء تورِه‌ نابن !

(more…)

كاریگه‌ریى لاوان له‌كۆمه‌ڵگا

یونی 05, 2008 By: admin Category: كۆمه‌لایه‌تی No Comments →

مه‌سعود مه‌موزینى

گومانى تیانییه‌، لاوان گه‌نجینه‌و هێزى بزوێنه‌رو رِه‌ورِه‌وه‌ى پێشكه‌وتنن له‌هه‌روڵاتێكدا، ئه‌گه‌ر به‌باشى په‌روه‌رده‌بكرێن، وڵات له‌هه‌موو رووێیكه‌وه‌ گه‌شه‌ ده‌كاتء له‌هه‌رته‌نگء چه‌له‌مه‌یه‌كى گه‌وره‌و بچوك به‌دوور ده‌بن دزىء رِێگرتنء كوشتنء ژن هه‌ڵگرتن كه‌ دیارده‌ى ناشرینى نێو هه‌ر كۆمه‌ڵگایه‌كن، له‌ناو ده‌چآء كۆمه‌ڵگایه‌كى ساخله‌مء ئارام هێمن كه‌خه‌ڵك به‌دڵنیایى له‌ماڵآ خۆیان بنون به‌دى دێت.

(ماوتسى تونگ) ده‌ڵێت: (چاره‌نووسى هه‌رگه‌لێك له‌ده‌ست لاوانى دایه‌) له‌زۆربه‌ى وڵاتانى پێشكه‌وتووى جیهاندا بودجه‌یه‌كى تایبه‌ت بۆ په‌روه‌رده‌ى لاوان ته‌رخان ده‌كرآ ء لاوان ده‌بنه‌ داهێنه‌رى مه‌زن.

وشه‌ى لاو به‌م شێوه‌یه‌ شرۆڤه‌ كراوه‌: (مرۆڤ ء ئاژه‌لڕ یان دارو رووه‌كێك كه‌بگاته‌ ته‌مه‌نى ناوه‌ندیى سروشتى خۆى، له‌مرۆڤدا له‌ته‌مه‌نى (18) تا(35) سالڕ لاو دێنه‌ ژماردن)(1) .

(more…)

دیمانه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ مامۆستا (كه‌ریم زه‌ند)

یونی 05, 2008 By: Masoud Category: دیمانه‌ No Comments →

مامۆستا كه‌ریم زه‌ند، گه‌رِیده‌و جوگرافیناسێكی ناسراوی كوردستانء له‌بواری راژه‌و گوزاریدا به‌مێژوو جوگرافیاو كه‌لتوورو فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وه‌كه‌مان جێگه‌ی ده‌ستی دیاره‌و خاوه‌نی مێژوویه‌كی گه‌وره‌ی نه‌ته‌وه‌یی یه‌.. تا ئێستا نزیكه‌ی (30- 40) په‌رتووكی نوسراوی هه‌یه‌و تاهه‌نۆ(16-17)كتێبی چاپكراوی هه‌یه‌ له‌و په‌رتوكه‌ نوسراوانه‌.

جگه‌ له‌بواری نووسین ئه‌م مامۆستایه‌ له‌بواری فێركاریدا رۆڵێكی سه‌ره‌كی گێرِاوه‌ له‌ زۆربه‌ی شارو شارۆچكه‌و گونده‌كانی كوردستاندا.. جگه‌ له‌مانه‌ش له‌ بواری سیاسه‌تء كاری پیشمه‌رگایه‌تیدا رۆڵێكی مه‌زنی گێرِاوه‌ له‌گۆرِه‌پانی رِامیاریء بزوتنه‌وه‌ی رِزگاریخوازییه‌كاندا….دۆستێكی نزیكی هه‌ر یه‌ك له‌ (شێخ مه‌حمودی حه‌فید مه‌لیكی كوردستانی باشوور، پێشه‌وا قازی محه‌مه‌دء ژه‌نه‌رِال مسته‌فا بارزانی) بووه‌، له‌كۆماری كوردستان له‌مه‌هاباد به‌شداری یه‌كی چاڵاكانه‌ی هه‌بووه‌ چ وه‌ك نماینده‌ی پێشه‌وا چ وه‌ك پێشمه‌رگه‌.

وه‌ك گۆڤاری خازر له‌شاری سلێمانی به‌ پێویستمانزانی كه‌ سه‌ردانی بكه‌ینء له‌نزیكه‌وه‌ له‌سه‌ر ژیانء خه‌باتء تێكۆشانی شێخ مه‌حمودی حه‌فید چه‌ند پرسیارێكی ئاراسته‌ بكه‌ین.

دیدار/ زانیار سه‌ردار قرگه‌یی- سلێمانی

(more…)

ناسینی دونیا

یونی 05, 2008 By: Masoud Category: زانستى No Comments →

و : سه‌عید مه‌موزینى

بىَ گومان هێزى زانست مه‌زنه‌، ئه‌و مرۆڤه‌ى به‌زانست چه‌كداربێَت هه‌رگیز ناشكێت .

ئایا زانست خۆى شتێكى به‌ده‌ست هێنه‌ره‌ ؟ له‌وانه‌یه‌ هه‌ندێك بلێن ئیتر ئه‌مه‌ چ پرسیارێكه‌، ئه‌گه‌ر ئێمه‌ نه‌زانین له‌دونیا چ روو ده‌دات ناتوانین تیایدا ژیان به‌سه‌ر به‌رین . به‌شێوازێك ئه‌گه‌ر زانست له‌ شتێك به‌ده‌ست نێت، نه‌ته‌نیا به‌رهه‌مى سه‌یرو كاره‌ مه‌زنه‌كانى مرۆڤ وه‌كو قه‌مه‌ره‌ سه‌ناعى و سارۆخى چونه‌ سه‌ر مانگ و … هتد له‌ده‌ستمان دوور ده‌بیت، به‌ڵكو تواناى ئه‌نجامدانى بچوكترین و ساكارترین كاره‌كانمان نابێت .

سه‌ره‌راى ئه‌وه‌ش خه‌ڵكانێك له‌دونیا هه‌ن ده‌ڵێن مرۆڤ تواناى به‌ده‌ست هێنانى هزرێكى رِاست و دروستى له‌سه‌ر دونیا نییه‌، به‌شێوازێكى دیكه‌ تواناى ناسینى دونیا مان نىیه‌، خراپ نىیه‌ بزانین ئه‌م هزرانه‌ له‌كۆى سه‌رچاوه‌ ده‌گرن .

(more…)

هاینریش هاینه‌ هه‌ڵبه‌ستڤانى رۆمانسى و نووسه‌رى گاڵته‌جارِ

یونی 03, 2008 By: Masoud Category: هونه‌ری No Comments →

و/ عیسا بۆتانى

هیچ هه‌ڵبه‌ستڤانێك وه‌كو هاینریش هاینه‌ هه‌ستى نیشتمانى گه‌لى ئه‌ڵمانیاى نه‌ورووژاند، له‌سه‌رده‌مێك كه‌هاووڵاتیانى ئه‌ڵمانیا ژێر ده‌سته‌ى گیانى شۆڤینیه‌ت بوون.. ئه‌و وه‌كو ره‌خنه‌گرێكى بوێر گوتارى خۆى ئاراسته‌ ده‌كردن، بۆیه‌ شتێكى نامۆ نه‌بوو كه‌ نووسینه‌كانى له‌ئه‌ڵمانیادا قه‌ده‌غه‌ بكرێنء خۆیشى به‌دوورخراوه‌یى له‌پاریسیشدا ژیان بباته‌ سه‌رو هه‌ڵبه‌سته‌كانى له‌یاد بكرێن.

په‌رله‌مانى ئه‌ڵمانیا له‌ساڵى 1835 برِیارى ئه‌وه‌ى ده‌ركرد كه‌نووسینه‌كانى ده‌ستاوده‌ست نه‌كرێنء به‌وه‌ش ناوزه‌دى كردن كه‌دژ به‌نیشتمانن، سه‌ره‌رِاى ئه‌وه‌ى زۆر له‌ به‌رهه‌مه‌كانى له‌سه‌رده‌مى نازییه‌تدا سووتێنران، داندراوه‌كانى له‌ریزى ئه‌وپه‌رتووكانه‌ بوون كه‌ كلێساى كاسۆلیكى تاساڵى 1967 قه‌ده‌غه‌ى كردبوون. كه‌چى خه‌ڵكى به‌رده‌وام گۆرانیه‌كه‌ى (لۆرالاى - Loreley)ى به‌ناوبانگییان ده‌گوته‌وه‌ بآ ئه‌وه‌ى ناوى هونه‌ره‌كه‌ى بزاننء چاودێره‌ نازییه‌كانیش ناوى ئه‌ویان له‌سه‌ر لابرد ونووسیان (دانه‌رى نه‌ناسراو).

(more…)





frontpage graphics
ژماره‌ی سه‌ردان